Bir bahçe, yağmurun nereye toplandığı, yaz öğleden sonra gölgenin nereye düştüğü, çocukların nereden geçtiği ve akşam kimin nerede oturduğu ile birlikte düşünülür. Yeşil yüzey bu kararların sonucudur. Sakarya Peyzaj Firması bu yüzden işe tür listesi asarak başlamaz. Marmara’nın bu yakasında kış uzun süre ıslak kalır, yaz ise eskiye göre daha kurak seyreder. Serdivan’ın yeni konut dokusu ile Adapazarı’nın oturmuş bahçeleri aynı fidan paletini kaldırmaz. Toprak bir villada geçirgendir, bir site avlusunda sıkışmıştır, bir ticari ön bahçede ise neredeyse tamamen dolgudur. İlk okuma bu farkı yerinde yapmaktır.
Yerinde keşif
Keşif, fiyat listesini ezberden okumak için tutulan kısa bir ziyaret değildir. Arazinin eğimi, mevcut ağaçların gövde sağlığı, cephe yönü, komşu yapıların öğleden sonraki gölgesi, su saatinin bahçeye uzaklığı ve elektrik panosunun yeri aynı deftere girer. Drenaj bozuksa bu, bitki seçiminden önce konuşulur. Islak çukura dikilen lavanta da, gün boyu gölgede zorlanan çim de ilk sezonda geri gelir. Ziyaretin sonunda sözlü bir çerçeve bırakırız: hangi alanın bitkisel kalacağı, hangisinin sert zemin olacağı, sulamanın zorunlu olup olmadığı ve işin kabaca hangi sırayla yürüyeceği. Net metraj bu konuşmadan sonra yazılı teklife döner.
Fotoğraf ilk teması hızlandırır ama eğimi, sıkışmış alt toprağı ve kaçıran bir gideri göstermez. Bu nedenle telefonda kapsam ayrılır, tutar kilitlenmez. Serdivan, Adapazarı, Erenler ve Arifiye içindeki ilk keşif teklif çalışmasının parçasıdır. Daha uzak ilçelerde yol süresi işe başlamadan söylenir.
Tasarım ve projelendirme
Çizim, beğeni toplamaktan önce kullanımı çözer. Giriş aksı, araç izi, çamaşır ve tesisat kaçışları, çocukların koştuğu hat, oturma köşesi ve servis kapısı aynı planda çakışmadan durmalıdır. Bitki, boşluğu boyamak için serpiştirilmez. Her türün boy limiti, kök davranışı ve Sakarya kışında yaprak döküp dökmediği lejanta yazılır. Herdemyeşil bir perde isteniyorsa rüzgâr koridoru da hesaba katılır. Aksi halde yeni dikilen çit ilk lodosta yatar, ikinci yılda ise ışığı tamamen keser.
Teslimde ölçekli yerleşim, bitki lejantı ve malzeme notu bulunur. Uygulama bizde kalabilir. Çizim size ait olup başka bir ekiple de sürdürülebilir. İkinci durumda metraj, sahada ölçü değişirse güncellenecek biçimde bırakılır. Böylece kâğıt ile kazı birbirinden kopmaz. Tasarım sırasında mevcut sağlıklı ağaç silinmez. Yaşlı bir ıhlamur veya çınar, yeni planın önünde engel değil, gölgenin kaynağı olabilir. Ancak gövde çürüğü, elektrik hattına yakınlık veya yapı üstüne uzanan kalın dal varsa bu risk çizime “koru” diye yazılmaz. Önce o madde çözülür.
Bitkisel uygulama
Dikim, çukur açıp fidanı indirmek değildir. Çukur, kök topunun en az iki katı genişlikte olur. Dipte su birikmesin diye taban gevşetilir. Ağır toprakta drenaj katmanı ayrıca düşünülür. Serdivan’da yeni teslim birçok bahçede üst toprak inşaat artığı, kireç ve sıkışmış dolgu ile karışıktır. Bu zemine doğrudan çim veya şimşir dikmek, bitkiyi ikinci yılda değiştirmek anlamına gelir. Gerekirse üst katman yenilenir. Organik madde ölçülü kullanılır. Kök boğazı gömülmez. Ağaç dikiminde herek ve sulama çanağı standarttır. Çit bitkilerinde aralık, türün on yıl sonraki çapına göre verilir. Bugün boş görünen sıra, üç yıl sonra alt dalları ışıksız bırakmasın diye.
Teminde bölgeye uyum önceliklidir. Defne, taflan, ıhlamur, oya, süs eriği, lavanta, adaçayı ve uygun mikro iklimde zeytin, Sakarya’nın her ilçesinde aynı başarıyı göstermez. Sapanca tarafında nem ve gölge artar. Kıyıya yaklaştıkça rüzgâr ve tuz etkisi konuşulur. Hendek ve Akyazı ovasında kışın uzun süre ıslak kalan çukurlar, kurak seven türleri çürütür. Katalogdaki her satırı her parsele önermeyiz. Mevsimlik renk, kalıcı iskeletin yerine konmaz. Yılın iki ayı için dikilen bir şerit, on iki ay bakılacak bir bahçenin omurgası olamaz. İskelet ağaç, çalı ve örtücü ile kurulur. Mevsimlik, bu iskeletin içinde sınırlı bir vurgu olarak kalır.
Çim alan
Çim, bahçenin en çok bakım isteyen yüzeyidir. Rulo çim hızlı yeşil verir ve ilk haftalarda üzerinden dikkatli geçilmesini ister. Tohum daha uzun kurulur. Çimlenme döneminde su kesilirse sıra seyrekleşir, yabani ot öne geçer. Gölge oranı yüksek avlularda klasik güneş karışımları ikinci yazda açılır. Dikimden önce günde kaç saat doğrudan ışık düştüğünü sorarız. Dört saatin altındaki alanlarda çimi zorlamak yerine örtücü bitki, malç veya geçirgen taş öneririz. Bu, daha az yeşil bir bahçe anlamına gelmez. Işığın yettiği kadar yeşil, yetmediği yerde başka bir doku demektir.
Alt yapıda sıkışmış toprak kırılarak drenaj eğimi verilir. Sulama başlıkları çim sınırının içinde kalır. Yola ve duvara su sıçratan bir sistem hem israf eder hem de yosun üretir. Biçim yüksekliği tek bir reklam ölçüsü değildir. Serin aylarda biraz yüksek bırakılan çim kökü korur. Yazın çok kısa biçim stresi artırır ve sararmayı hızlandırır. Bakım sözleşmesinde biçim sıklığı, gübreleme takvimi ve yabani ot yaklaşımı ayrı satırlardır. Kimyasal müdahale varsayılan çözüm sayılmaz. Önce biçim hatası, havalandırma eksikliği ve düzensiz su ayıklanır.
Otomatik sulama
Yağışlı bir nisan, temmuzda bahçeyi kurtarmaz. Otomatik sulama, musluğu açık unutmamak için değil, bitki gruplarına farklı su vermek için kurulur. Çim, çalı ve saksı aynı hatta bağlanırsa biri çürür, diğeri kurur. Zonları güneş süresi ve toprak tipine göre ayırırız. Damla hat çalı ve ağaç diplerinde, sprey veya rotor çimde kullanılır. Yağmur sensörü ve mevsimsel program, yazlık kullanım ile kış kapanışını birbirinden ayırır. Hattı boşaltmadan bırakılan sistem, ilk don riskinde zarar görür. Kapama rutini teslim notuna yazılır.
Mevcut sisteminiz varsa onu baştan satmayız. Tıkanan filtre, kaçıran vana veya üst üste binmiş başlıklar çoğu zaman yeni bir panodan önce çözülür. Keşifte basınç ölçülür, hatlar işaretlenir ve hangi parçanın kalacağı söylenir. Basınç yetmiyorsa zon sayısı artırılır, başlık yarıçapı küçültülür. Pompa önerisi, şebeke ölçülmeden yazılmaz. Sulama, elektrik ve sert zemin kazısı aynı haftaya denk gelirse kablolar birbirinin üstünden geçmez. Bu sıra, uygulama takviminin görünmeyen kısmıdır ve teklifte iş kalemi olarak durur.
Sert zemin, deck ve sınır
Yürüyüş taşı, araç izi ve oturma deck’i bahçenin iskeletidir. Doğal taş güzel durur. Yanlış derz ve eğimsiz döşeme ise ilk kışta yosun ve su biriktirir. Geçirgen derz, ağaç kökünün büyüdüğü hatlarda esnek kaplama ve basamakta kaymaz yüzey, görselden önce gelir. Ahşap görünümlü kompozit deck, nemli Serdivan kışında yağ işini azaltabilir. Gerçek ahşap ise düzenli koruma ister. İkisini de aynı cümleyle övmeyiz. Kullanım sıklığı, gölge ve bütçe seçimi belirler. Az basılan bir köşede doğal taş, sürekli ıslanan bir oturmada ise daha kapalı gözenekli bir malzeme daha uzun dayanır.
Sınır duvarı ve çit, mahremiyet ile rüzgârı birlikte düşünülmeden yükseltilmez. Tam kapalı bir sınır nemi içeride tutar ve yazın hava akışını keser. Kısmi geçirgen bir bitkisel perde, çoğu villa bahçesinde daha sağlıklıdır. Araç lastiğinin döneceği yer ile yalınayak basılacak yer aynı kaplamayı kaldırmaz. Bu ayrım çizimde renk olarak değil, yük olarak yazılır.
Bahçe aydınlatması
Işık, geceyi gündüze çevirmek için kurulmaz. Giriş, basamak, araç kapısı ve oturma köşesi okunur olmalıdır. Ağaç gövdesine yakın sıcak bir vurgu, yolu gösteren alçak armatürden ayrı düşünülür. Yön ve yükseklik sahada ayarlanır ki ışık komşu pencereye vurmasın. Kablo yer altından, sulama hattıyla çakışmadan gider. Armatürde koruma sınıfı ve yedek parça bulunabilirliği sorulur. Vitrindeki her model Sakarya kışına uygun değildir. Az sayıda, doğru yerde duran ışık, bahçenin her köşesini aydınlatan bir diziden daha kullanışlıdır.
Budama ve mevcut ağaç
Bahçede duran yaşlı ağaç, yeni tasarımın önünde engel sayılmaz. Önce tür, gövde ve elektrik hattına yakınlık değerlendirilir. Şekilli budama ile meyve ağacı budaması aynı takvime konmaz. Ihlamur, çınar ve birçok meyve türünde yanlış mevsimde alınan kalın dal, yarayı açık bırakır. Kuru dal temizliği, çit tesviyesi ve genç ağaçta form budaması ayrı iş kalemleridir. Tehlikeli gövde veya bina üstüne uzanan dal için keşifte risk açıkça söylenir. Gerekirse iş, o dal indirilmeden başlamaz. Çitte her ay aynı miktarı kesmek, bitkiyi zayıflatır. Yılda birkaç doğru tesviye, sık ve körlemesine kısaltmadan daha düzgün bir yüzey bırakır.
Periyodik bakım
Uygulama bittiğinde bahçe tamamlanmış sayılmaz. İlk iki yıl dikimlerin tutma dönemidir. Bakım ziyaretinde sulama programı, biçim, çit, mevsimlik değişim, malç ve hastalık belirtisi birlikte bakılır. Sözleşme aylık veya sezonluk kurulabilir. Her ziyaret kısa bir notla kapanır: ne yapıldı, ne izlenecek, sonraki iş hangi ayda. Böylece bahçenin hafızası tek bir personele bağlı kalmaz. Bakım, kuruluş sözleşmesinin içine gizlenmez. İsteyen yalnızca dikimi alır. İsteyen ilk yılı da takvime bağlar. İkisi de baştan seçilir, sonradan sürpriz fatura çıkmaz.
Müstakil villa, site içi özel bahçe, küçük ticari ön alan ve mevcut bahçenin yenilenmesi ana kapsamdır. Büyük kamu ihalesi bu çerçevenin dışındadır. Çalışma Serdivan başta olmak üzere Adapazarı, Erenler, Arifiye, Sapanca, Hendek ve Akyazı hattında, keşif mesafesi makul olduğu sürece yürür. Uzak ilçelerde yol teklife ayrıca yazılır.
Teklifin içinde ne durur
Yazılı teklif iş kalemlerini, malzeme grubunu, dikim yaklaşımını, sulama zon sayısını ve hariç tutulan işleri ayrı gösterir. “Anahtar teslim bahçe” gibi sınırı belirsiz bir cümleyle bağlanmayız. Hafriyat, mevcut beton kırım, elektrik panosu güç artırımı veya belediye izni gerektiren istinat varsa bunlar baştan ayrılır. Ödeme, malzeme siparişi ve saha teslimine göre dilimlenir. İş bitiminde sulama programı, biçim yüksekliği ve ilk ay dikkat edilecek noktalar kısa bir kullanma notuyla size kalır. Değişim koşulu da bu notta durur. Tutmayan fidan ile teslimden sonra sulaması kapatılmış, kazısı açılmış veya başka ekiple sökülmüş bitki aynı işleme girmez.
Sakarya’da iş takvimi
Mart ve nisan, toprak ısınınca çalı dikimi ve çim tohumu için verimli bir penceredir. Toprak yapışıyorsa ıslak işlenmez, beklenir. Mayıs sonunda sulama programı yaz konumuna alınır. Haziran ve temmuzda yeni dikim öğle suyuyla değil sabah suyuyla tutulur. Ağustos, her tür için budama ayı değildir. Çit tesviyesi yapılabilir. Kalın dal kesimi çoğu yapraklı ağaçta sonbahara veya türe uygun pencereye bırakılır. Eylül ve ekim ikinci dikim dönemidir. Kışa girerken kök çalışması sürer. Kasımda sulama hattı boşaltılır, hassas saksılar korunur, yapraklar çimin üzerinde keçe yapmasın diye toplanır. Aralık ve ocak, proje çizimi ve bazı sert zemin hazırlıkları için daha sakindir. Donlu günde beton ve derz işi yapılmaz. Bu takvim broşür değildir. Keşifte bahçenin yönüne göre daraltılan bir çerçevedir.
Keşif için 0532 200 12 73 numarasını arayabilir, WhatsApp’tan parselin ilçesini yazabilir veya iletişim formunu kullanabilirsiniz. Fotoğraf ilk konuşmayı netleştirir. Fiyat, yerinde görülmeden kilitlenmez. Kısa yanıtlar için sık sorulan sorular, iklim notları için bilgi köşesi açıktır.